Historia

1928 - pierwsza 3-biegowa, niesynchronizowana skrzynia

Historię rozwoju skrzyń przekładniowych opowiemy na przykładzie ciężarówek marki Volvo.

W 1928 r. fabrykę opuścił pierwszy samochód ciężarowy Volvo Truck Serii 1. Był napędzany silnikiem o mocy maksymalnej 28 KM i trzybiegową, niesynchronizowaną skrzynią przekładniową od samochodu osobowego. W 1931 r. Volvo zaczęło produkować samochody ciężarowe, których układ napędowy nie bazował na podzespołach pochodzących z produkowanych przez firmę samochodów osobowych. W nowej serii pojazdów ciężarowych zastosowano zaprojektowaną od podstaw, czterobiegową skrzynię biegów. Montowano w nich również tylne osie z reduktorem prędkości.

1992- automatyczna skrzynia Powertronic

Brak synchronizacji w skrzyni biegów wymuszał konieczność dwukrotnego wciskania pedału sprzęgła podczas każdorazowej zmiany biegu. Dwukrotne wysprzęglanie i włączanie biegów tylko siłą ludzkich mięśni wymagało od kierowcy dużego wysiłku. Dlatego wprowadzenie na rynek w latach pięćdziesiątych ubiegłego wieku synchronizowanych skrzyń biegów uznano za ogromny krok naprzód. W tym czasie eksperymentowano również z automatycznymi skrzyniami biegów, jednak musiały one poczekać na swój rynkowy debiut jeszcze 40 lat. Zanim to nastąpiło, w samochodach ciężarowych pojawiły się skrzynie biegów ze zmianą zakresów i „półbiegami”. Dołożenie dodatkowych par kół zębatych przed i za zasadniczą skrzynią biegów było kolejnym krokiem rozwojowym skrzyń przekładniowych, ale nie rewolucją.

2001 - zautomatyzowana, 3-biegowa skrzynia I-Shift niesynchronizowana skrzynia

Rewolucją było pojawienie się skrzyń automatycznych. Volvo Trucks zaprezentowało swoją pierwszą automatyczną skrzynię biegów - Powertronic - w 1992 r. Zastosowanie przekładni automatycznej spowodowało zwiększenie zużycia paliwa, co wynika z zasady pracy przekładni hydrokinetycznej, która jest elementem skrzyni automatycznej. W czasach oszczędzania paliwa powrócono więc do skrzyni mechanicznej, ale ze zautomatyzowaną zmianą biegów.

W 2001 r. pojawiła się taka skrzynia, którą nazwano I-Shift. To dwuzakresowa skrzynia biegów z półbiegami, o trzech niesynchronizowanych biegach w części zasadniczej. Przekładnie zmiany zakresu przełożeń i półbiegów pozwalają uzyskać łącznie dwanaście biegów do jazdy w przód, których włączanie i synchronizacja są sterowane całkowicie elektronicznie. Zamiast tradycyjnych synchronizatorów wykorzystano układ elektroniczny, który odpowiednio dobiera prędkości obrotowe zazębiających się kół zębatych. Wyeliminowanie tradycyjnych

lata 80 - dwuzakresowa synchronizowana skrzynia z polbiegami

synchronizatorów spowodowało obniżenie masy skrzyni biegów o 50 kg. Zastosowanie elektronicznego sterowania dało zupełnie nowe możliwości, np. komunikowania się skrzyni z silnikiem. W razie potrzeby skrzynia inicjuje włączenie hamulca silnikowego VEB (Volvo Engine Brake), redukując prędkość obrotową silnika i optymalizując każdorazową zmianę biegu w sposób nieosiągalny dla kierowcy posługującego się manualną skrzynią biegów. Obecnie ponad 70% wszystkich dostarczanych nowych samochodów ciężarowych Volvo FH i FM jest wyposażanych w I-Shift.

Wraz z opracowaniem I-Shift technika Volvo zatoczyła pełne koło: od trzybiegowej niesynchronizowanej skrzyni biegów z lat 30 do skrzyni zautomatyzowanej I-Shift, w której również znajdują się trzy niesynchronizowane biegi.

Fakty dotyczące rozwoju skrzyń biegów Volvo:

• Dekady 1920 i 1930: Manualne, niesynchronizowane skrzynie biegów o małej liczbie przełożeń.
• Dekada 1940: Wraz ze wzrostem masy całkowitej, mocy silnika i wymagań dotyczących ekonomiki paliwowej, liczba biegów wzrasta do czterech, a potem pięciu. Nadal są to skrzynie manualne bez synchronizacji.
• Dekada 1950: W skrzyniach biegów są stopniowo wprowadzane synchronizatory.
• Dekada 1960: Pojawiają się dwuzakresowe skrzynie biegów. Premiera rynkowa skrzyń biegów R50 i R80 o wszystkich biegach synchronizowanych.
• Dekada 1970: SR 61, manualna 16-biegowa skrzynia biegów ze zmianą zakresów i półbiegami.
• Dekada 1980: Następna generacja dwuzakresowych skrzyń biegów z półbiegami. Modele R1400, R1700, SR1400 i SR1700 posiadały odpowiednio: osiem i dwanaście w pełni synchronizowanych przełożeń oraz jeden lub dwa biegi pełzające.
• Dekada 1990: Volvo Trucks wprowadza na rynek swoje pierwsze automatyczne skrzynie biegów: Powertronic i Geartronic. Powertronic to zupełnie nowa, w pełni automatyczna skrzynia biegów z przekładnią hydrokinetyczną. Geartronic to tradycyjna, mechaniczna skrzynia biegów ze zmianą zakresów, wyposażona w elektroniczny układ sterowania. Obydwa modele zapewniały automatyczną zmianę biegów, a także możliwość sterownia ręcznego.
• Dekada 2000: I-Shift, elektronicznie sterowana, zautomatyzowana, 3-biegowa skrzynia przekładniowa z półbiegami.