Historia

Robert Bosch

W tym roku Grupa Bosch obchodzi 125-lecie istnienia firmy i 150. rocznicę urodzin jej założyciela, Roberta Boscha.
W 1886 r. Robert Bosch założył w Stuttgarcie Warsztat Mechaniki Precyzyjnej i Elektrotechniki. Urodzony 23 września 1861 roku pionier techniki motoryzacyjnej za życia doprowadził swoją firmę do rozkwitu. Robert Bosch zmarł 12 marca 1942 roku w wieku 80 lat, w Stuttgarcie.
Przełomowym produktem, który odniósł finansowy sukces był wysokonapięciowy zapłon do silników benzynowych wprowadzony w 1902 r., zwany u nas iskrownikiem. Był on unowocześnioną wersją zapłonu niskonapięciowego z 1897 r. Pozycję firmy na międzynarodowych rynkach ugruntowało wprowadzenie do produkcji elektrycznego rozrusznika i systemu oświetleniowego w 1913 roku. Niemal każdy europejski producent samochodu kupował iskrownik Boscha, rozrusznik i elektryczne oświetlenie. W 1927 r. firma opracowała tłoczkową pompę wtryskową do silników Diesla stosowanych w pojazdach użytkowych. Te wynalazki umożliwiły rozwój motoryzacji, a pieniądze płynęły na konto firmy szerokim strumieniem.

1902 - Isrownik  wysokonapięciowy ze swiecą zapłonową

Robert Boscha umiał je mądrze wykorzystać. Bosch poprawił warunki pracy pracowników wprowadzając m.in. systemy wentylacji i lepsze oświetlenie. Jako jeden z pierwszych, już w 1906 r. wprowadził w swojej firmie 8-godzinny dzień pracy. Skrócenie czasu pracy, które oznaczało odciążenie załogi, Bosch wykorzystał do wprowadzenia dwuzmianowego systemu pracy, który z kolei pozwolił na zwiększenie produktywności. Była to zatem decyzja, na której w równym stopniu skorzystali pracownicy i samo przedsiębiorstwo. W 1913 r. Bosch utworzył pierwszy dział szkoleniowy firmy z własnym warsztatem. Tak więc modne obecnie „szkolenia” są pomysłem sprzed wielu lat. Bosch budował żłobki i przedszkola dla dzieci swoich pracowników, utworzył nawet fundusz emerytalny, a w 1936 r. w Stuttgarcie wybudował własny szpital. Każdy Niemiec chciał pracować w firmie Roberta Boscha, a ten mógł wybrać najlepszych pracowników. Grupa Bosch to nie tylko motoryzacja- to także piece Junkers, urządzenia gospodarstwa domowego i narzędzia.

Iskrownik Boscha

W pierwszych silnikach spalinowych stosowanych do napędu pojazdów problemem był zapłon mieszkanki paliwowo-powietrznej w cylindrze, który, bez względu na konstrukcję urządzenia, zanikał wraz ze wzrostem obrotów jednostki napędowej. Ponieważ przez zwiększenie obrotów można podnieść moc maksymalną silnika, sytuacja wydawała się patowa.

1927 -  pompa wtryskowa do Diesla.jpg

Problem rozwiązał tzw. iskrownik niskiego napięcia współpracujący ze świecą iskrową zapłonu odrywkowego opracowany przez Roberta Boscha i Arnolda Zähringera w 1897 r. W rosnącym i zanikającym polu magnetycznym znajdował się nieruchomy twornik, a prąd elektryczny był doprowadzany do środkowej elektrody świecy, do której dotykała druga, obracająca się elektroda. W chwili przepływu prądu o największym napięciu elektroda była obracana dookoła swojej osi „odrywając się” od elektrody środkowej. Między elektrodami powstawała iskra elektryczna zapalająca mieszankę w silniku. Świeca z ruchomą elektrodą była oczywiście zawodna, dlatego w 1902 r. Robert Bosch i Gottlob Honold opracowali iskrownik wysokiego napięcia ze świecą o dwóch nieruchomych elektrodach.
Tym razem koncepcja polegała na wirowaniu twornika w polu magnetycznym. W tworniku były dwa uzwojenia (poprzednio tylko jedno) – niskiego napięcia złożone z małej ilości zwojów grubego drutu oraz wysokiego napięcia - złożone z dużej ilości zwojów cienkiego drutu. Z uzwojenia niskiego napięcia prąd był kierowany do przerywacza, którego styki rozwierały się mechanicznie w chwili, gdy miał nastąpić przeskok iskry w świecy.

przekroj pompy wtryskowej

Uzwojenie wysokiego napięcia było jednym końcem połączone z uzwojeniem niskiego napięcia i przez nie z masą, a drugim końcem - z komutatorem. Z komutatora prąd szczotką węglową był odprowadzany do rozdzielacza. Rozwarcie styków przerywacza i zanik prądu w uzwojeniu niskiego napięcia powodowały powstanie w uzwojeniu wysokiego napięcia prądu indukowanego kierowanego przez rozdzielacz do świecy.
Niezawodne iskrowniki wysokiego napięcia Boscha umożliwiały zapłon mieszanki w silniku bez konieczności korzystania z akumulatora i zdominowały rynek europejski. W USA rozpowszechnił się tzw. zapłon bateryjny opracowany w 1909 r. przez Karola Ketteringa i produkowany przez firmę Delco.

Pompa wtryskowa do silników Diesla

Urządzeniem umożliwiającym wtrysk paliwa pod wysokim ciśnieniem do cylindra silnika jest rzędowa pompa wtryskowa opracowana przez Boscha w 1927 roku.
Zasada działania jest następująca. W cylinderku porusza się tłoczek, który ma naciętą spiralną krawędź sterującą. Podczas ruchu tłoczka krawędź ta otwiera lub zamyka kanał doprowadzający paliwo (zasilający) i kanał przelewowy. Ponieważ skok tłoczka jest stały, dawkę paliwa zmienia się przez obrót tłoczka wokół własnej osi i tym samym zmianę położenia krawędzi sterującej względem kanałów. Ruch tłoczka w górę wywoływany jest przez wałek krzywkowy napędzany od silnika pojazdu. Tłoczek porusza się w dół pod naciskiem sprężyny.

sekcja tloczaca pompy wtryskowej

Tłoczenie paliwa rozpoczyna się podczas ruchu tłoczka do góry, w momencie, gdy zasłonięty zostanie kanał zasilający przez krawędź sterującą. Wraz z ruchem tłoczka do góry wzrasta ciśnienie paliwa, które tłoczone jest przewodem do wtryskiwacza. Gdy ciśnienie paliwa jest odpowiednio duże, pokonuje ono opór sprężyny, podnosi do góry iglicę wtryskiwacza i następuje wtrysk paliwa do komory spalania silnika. Wtrysk paliwa trwa aż do odsłonięcia kanału przelewowego przez krawędź sterującą tłoczka. Na każdy cylinder silnika przypadała jedna sekcja tłoczek-cylinderek.
Rzędowe pompy wtryskowe były produkowane do lat 60. XX wieku.

Najważniejsze urządzenia Boscha

• 1887 Niskonapięciowy zapłon elektromagnetyczny do stacjonarnych silników gazowych
• 1897 Niskonapięciowy zapłon elektromagnetyczny do pojazdów
• 1902 Wysokonapięciowy zapłon elektromagnetyczny ze świecą zapłonową
• 1909 Olejarka Bosch (pompa do smarowania silników)
• 1913 Światła Bosch (system oświetleniowy do pojazdów)
• 1927 Pompa wtryskowa do Diesla dla pojazdów użytkowych
• 1932 Pierwsze, seryjnie produkowane radio samochodowe w Europie
• 1936 Pompa wtryskowa do Diesla dla samochodów osobowych
• 1937 Benzynowa pompa wtryskowa dla silników lotniczych
• 1951 Benzynowa pompa wtryskowa dla samochodów osobowych z silnikami dwusuwowymi
• 1954 Benzynowa pompa wtryskowa dla samochodów osobowych z silnikami czterosuwowymi
• 1960 Pompa wtryskowa rozdzielaczowa do silników Diesla, typ VM
• 1967 Elektronicznie sterowany układ wtrysku benzyny (Jetronic)
• 1975 Pompa wtryskowa rozdzielaczowa do silników Diesla, typ VE
• 1976 Sonda lambda do katalizatorów trójdrożnych
• 1978 System ABS
• 1979 Elektroniczny sterownik silnika (Motronic)
• 1980 Sterownik do poduszek powietrznych
• 1983 Elektroniczne sterowanie przekładnią do przekładni automatycznych
• 1986 Elektroniczny sterownik silnika Diesla (EDC)
• 1986 System zapobiegający poślizgowi kół napędowych (ASR)
• 1989 System nawigacyjny dla pojazdów TravelPilot IDS
• 1991 Motronic z magistralą CAN (Controller Area Network)
• 1995 Elektroniczny system kontroli trakcji ESP® Wspomagany satelitarnie system nawigacyjny dla pojazdów TravelPilot z komendami głosowymi
• 1995 Czujnik mikromechaniczny MEMS
• 1997 System wtrysku paliwa do silników Diesla Common Rail
• 2000 System bezpośredniego wtrysku benzyny DI-Motronic
• 2002 Elektroniczny system zarządzania pracą akumulatora (EBM)
• 2003 System wtrysku paliwa do silników Diesla Common Rail z wtryskiwaczami piezoelektrycznymi typu Inline
• 2004 System wtórnego oczyszczania spalin Denoxtronic dla pojazdów użytkowych z silnikami Diesla
• 2005 System poprawiający widoczność nocą Night Vision dla samochodów osobowych
• 2006 System bezpośredniego wtrysku benzyny z wtryskiwaczami piezoelektrycznymi
• 2007 System Start-Stop
• 2008 Półautonomiczny system wspomagania parkowania
• 2009 System poprawiający widoczność nocą z funkcją rozpoznawania osób Systemy wtryskowe dla segmentu tanich samochodów (Low Price Vehicles)
• 2010 System awaryjnego hamowania z wideowspomaganiem i radarem